Ερωτόκριτος: Το μυθιστόρημα των 10012 στίχων που έγινε τραγούδι και παραμένει διαχρονικό και αγαπημένο
Ο Βιτσέντζος Κορνάρος ήταν Κρητικός ποιητής και συγγραφέας που γεννήθηκε τον 16ο αιώνα και πέθανε τον 17ο αιώνα και χαρακτηρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές και συγγραφείς. Έγραψε το γνωστό ερωτικό αφηγηματικό ποίημα ''Ερωτόκριτος'' στις αρχές του 17ου αιώνα, ένα από τα σημαντικότερα και πιο αγαπημένα μυθιστορήματα της Κρητικής λογοτεχνίας. Το μυθιστόρημα είναι έμμετρο, γραμμένο στην Κρητική διάλεκτο, με τους στίχους να έχουν ομοιοκαταληξία και ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο. Το πιο σπουδαίο στοιχείο του είναι το γεγονός ότι αποτελείται από 10012 στίχους! Το θέμα του έργου είναι ο έρωτας δύο νεαρών ατόμων, του Ερωτόκριτου και της Αρετούσας, αλλά και οι δοκιμασίες που αντιμετωπίζουν εξ αιτίας του έρωτα του. Είναι από δύο ''διαφορετικούς κόσμους'', η Αρετούσα μία βασιλοπούλα και ο Ερωτόκριτος το παιδί του συμβούλου του βασιλιά, επομένως οι οικογένειες τους δεν τους επιτρέπουν να είναι μαζί κάνοντας ό,τι μπορούν για να τους κρατήσουν χωριστά. Εκείνοι από την άλλη δεν επηρεάζονται από την κοινωνική και ταξική διάκριση που τους επιβάλλουν παραμένοντας ερωτευμένοι και πιστοί ο ένας στον άλλον. Η αγάπη τους αντί να χαθεί λόγω των δοκιμασιών τους, ολοένα και φουντώνει, ακόμη και όταν ζουν μακριά ο ένας από τον άλλον καθώς ο Ερωτόκριτος εξορίζεται και η Αρετούσα φυλακίζεται που δεν δέχεται να παντρευτεί ένα βασιλόπουλο το οποίο δεν αγαπά.
Το πάσχα του 1976 ο συνθέτης και μουσικολόγος Χριστόδουλος Χάλαρης μελοποιεί με Κρητική παραδοσιακή μελωδία κάποια κομμάτια του Ερωτόκριτου. Το τραγούδι ερμηνεύεται από τον Κρητικό τραγουδιστή Νίκο Ξυλούρη και την Τάνια Τσανακλίδου. Διασκευάζεται από τον Σταύρο Ξαρχάκο και τον Χάλαρη οι οποίοι ''μεταφέρνουν'' το έργο σε ένα άλλο επίπεδο, καθώς με την διασκευή τους και την ερμηνεία του Ξυλούρη αφαιρείται σχεδόν εξ ολοκλήρου ο αφηγηματικός χαρακτήρας του έργου. Έτσι, το τραγούδι από αφηγηματικό γίνεται ερμηνευτικό και μελωδικό με Κρητική παραδοσιακή μουσική. Γίνεται επίσης ''σήμα κατατεθέν'' της Κρητικής μουσικής και κληρονομιάς, έμπνευση για δεκάδες επανεκτελέσεις αλλά και πολύ αγαπητό στις επόμενες γενιές, παραμένοντας διαχρονικό έως σήμερα.
Η ερμηνεία του Ξυλούρη επαναδημοσιεύτηκε αρκετές φορές στο διαδίκτυο λόγω της μεγάλης απήχησης που έχει στο κοινό. Στην πλατφόρμα Youtube υπάρχει επαναδημοσιευμένη αρκετές φορές, με μόνο ένα από τα βίντεο να έχει 9,2 εκατομμύρια προβολές.
Με το πέρας των χρόνων και με τις αλλαγές στον ''μουσικό κόσμο'' και στα είδη μουσικής, σταδιακά κυκλοφορούν περισσότερες επανεκτελέσεις, συχνά με βάση τα είδη μουσικής που είναι πιο σύγχρονα. Για παράδειγμα, οι μελοποιήσεις των Λουδοβίκου των Ανωγείων - κατά κόσμο Γιώργου Δραμουντάνη, Νίκου Ξυδάκη, Μίλτου Πασχαλίδη και Γεωργίας Νταγκάκη είναι λιγότερο παραδοσιακές ή και σύγχρονες. Από την άλλη ο Ψαραντώνης - κατά κόσμο Αντώνης Ξυλούρης, αδερφός του Νίκου Ξυλούρη, ακολουθεί το ίδιο παραδοσιακό μουσικό μοτίβο με τον αδερφό του, εντούτοις ερμηνεύει και αφηγείται τους στίχους με ακόμη εντονότερα στοιχεία παραδοσιακού Κρητικού τραγουδιού. Μάλιστα η ερμηνεία του παραπέμπει σε ντόπιο παραδοσιακό και ριζίτικο Κρητικό μοιρολόι.
Μία ιδιαίτερη διασκευή είναι των Κρητικών αδερφών Γιώργου και Νίκου Στρατάκη οι οποίοι συνδύασαν δύο είδη μουσικής στην εκτέλεση τους. Το τραγούδι ξεκινά με χαλαρή μελωδία σαν ρομαντική μπαλάντα ενώ στην πορεία ''μπαίνουν'' κρητικά παραδοσιακά όργανα και όχι μόνο (λύρα, γκάιντα, καβάλ, φλογέρα, λαούτα, μαντολίνο, κλασική κιθάρα, ακουστική κιθάρα, κρουστά, κοντραμπάσο) καταλήγοντας στην Κρητική παραδοσιακή μουσική, και παράλληλα χρησιμοποιείται ηλεκτρική κιθάρα. Επομένως, γίνεται ένα ''πάντρεμα'' των ειδών μουσικής και ένας συνδυασμός διάφορων οργάνων για πλούσια μουσική υπόκρουση.
Η διασκευή των ''Στρατάκηδων'' έχει 5 εκατομμύρια προβολές στο Youtube.
Μια ακόμη γνωστή διασκευή είναι αυτή του Κρητικού τραγουδιστή Γιάννη Χαρούλη, στην οποία συνδυάζει στοιχεία Κρητικής παραδοσιακής μουσικής, έντεχνης και ροκ, χρησιμοποιώντας πληθώρα οργάνων όπως κιθάρα, αυλό, ντραμς, τύμπανο, ηλεκτρική κιθάρα κλπ, συμπεριλαμβανομένου και παραδοσιακά όργανα της Κρήτης όπως χαμπιόλι/ σφυροχάμπιολο. Η συγκεκριμένη διασκευή είναι από μια ζωντανή συναυλία του τραγουδιστή και έχει 30 εκατομμύρια προβολές στο Youtube.
Είναι μοναδικό το γεγονός ότι ο Ερωτόκριτος είναι ένα ποίημα πάνω από 400 χρονών, έκτασης 10012 στίχων, και παρόλα αυτά δεν ''χάθηκε''. Παραμένει στο μυαλό και στην καρδιά των Κρητικών και γενικά των Ελλήνων, γιατί είναι αναπόσπαστο και σημαντικό κομμάτι της Ελληνικής λογοτεχνίας και κληρονομιάς, του Ελληνικού πολιτισμού και του Ελληνισμού γενικότερα. Παραμένει επίκαιρο, γιατί οι κοινωνικο-ταξικές διακρίσεις που ακόμη υπάρχουν συχνά καταστρέφουν τις σχέσεις των ανθρώπων μαζί με την ψυχολογία τους. Παραμένει αγαπημένο και διαχρονικό, ως μυθιστόρημα, ως αφηγηματικό ποίημα αλλά και ως τραγούδι γιατί αγγίζει την καρδιά και την ψυχή μας. Άλλωστε, 400 χρόνια μετά την συγγραφή του μεγάλος αριθμός Ελλήνων, ειδικά Κρητικών, γνωρίζει απ' έξω όχι μόνο το τραγούδι αλλά και ολόκληρα μέρη του μυθιστορήματος, τα οποία αφηγείται και ερμηνεύει.
Ο άνθρωπος μπορεί να ξεχάσει πολλά... και θα το κάνει. Ένα πράγμα όμως που δεν πρέπει ποτέ να ξεχάσει είναι η ιστορία του, του ίδιου του εαυτού του, του πολιτισμού του και του τόπου του. Η ιστορία των προγόνων μας είναι αυτή που μας έφερε εδώ που είμαστε τώρα, και η δική μας ιστορία, την οποία ζούμε τώρα, είναι αυτή που θα πάρει στο μέλλον τους απογόνους μας εκεί που θα τους οδηγήσουμε εμείς!
Πηγές:
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%95%CF%81%CF%89%CF%84%CF%8C%CE%BA%CF%81%CE%B9%CF%84%CE%BF%CF%82
https://www.tar.gr/melopoiimenos_erwtokritos_meros_toy_stayroy_koydoyna-article-4098.html?category_id=147
https://www.tar.gr/melopoiimenos_erwtokritos_meros_toy_stayroy_koydoyna-article-3989.html
https://www.patris.gr/2019/01/31/efyge-o-chalaris-poy-mas-afise-ton-erotokrito-me-ton-niko-xyloyri/
https://www.athinorama.gr/music/2500227/erotokritos__mia_tragoudafigisi/
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου